Hiểu chữ Tài trong câu “Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài” thế nào? – BS

20 Tháng 7

Hiểu chữ Tài trong câu “Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài” thế nào?

Vào lúc 09:00 ngày 19-7-2012, bạn đọc Tùng Chu Trí đã gửi điện thư đề nghị Chùa Phúc Lâm online gỡ ngay bài viết Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tàicủa tác giả Đào Văn Bình.

 

Trong thư, lý do mà ông Tùng Chu Trí có lời đề nghị này là vì tác giả bài viết trên “trích Kiều mà không hiểu Truyện Kiều, không biết Tiếng Việt.”

Ông Chu Trí giải thích chữ “Tài ở đây là tiền, là tiền tài, tài sản. Chứ không phải là Tài năng, trí tuệ.” như tác giả Đào Văn Bình đã hiểu và viết trong bài.

Từ đó, ông Chu Trí nhận định rằng “Nguyễn Du viết Truyện Kiều phỏng theo Kim Vân Kiều truyện phản ánh một xã hội nhiễu nhương của Trung Quốc coi trọng Tiền tài hơn Tâm đức con người. Cụ Nguyễn đã phản ánh tình trạng xã hội đó và đề cao chữ Tâm trong đạo làm người. (Tâm vi bản).”

Chùa Phúc Lâm online đã chuyển ý kiến đề nghị của ông Tùng Chu Trí đến tác giả Đào Văn Bình và đã nhận được hồi âm. (Xin đọc ở dưới)

Nhân đây, Chùa Phúc Lâm online xin bàn đôi chút về chữ Tài theo nghĩa Hán văn.

Theo từ điển Hán Việt của Thiều Chửu, trong Hán văn có một số chữ Tài như sau:

- 才: 1. Tài, làm việc giỏi gọi là tài. 2. Chất, như tài liệu 才料, cũng một nghĩa như chữ tài 材. 3. Vừa mới, như cương tài 剛才 vừa rồi, tài khả 才可 mới khá.

- 材: 1. Gỗ dùng được, phàm vật gì của trời sinh mà có thể lấy để dùng được đều gọi là tài, như kim, mộc, thuỷ, hoả, thổ 金、木、水、火、土 gọi là ngũ tài 五材. 2. Tính chất, như tất nhân kì tài nhi đốc yên 必因其材而篤焉 ắt nhân tính chất nó mà bồi đắp thêm vậy. 3. Cùng một nghĩa với chữ tài 才.

- 裁: 1. Cắt áo. Như tài phùng 裁縫 cắt may. Phàm cứ theo cái khuôn khổ nhất định mà rọc ra đều gọi là tài. Như chỉ tài 紙裁 rọc giấy. 2. Dè bớt, như tài giảm 裁減 xén bớt. 3. Xét lựa. Như tổng tài 總裁 xét kĩ và phân biệt hơn kém. Người đứng xét các trò chơi như đá bóng, đánh quần xem bên nào được bên nào thua gọi là tổng tài 總裁. 4. Thể chế, lối văn. Như thể tài 體裁 lựa ra từng lối. 4. Quyết đoán. Như tài phán 裁判 xử đoán phân phán phải trái 5. Lo lường.

- 財: Của, là một tiếng gọi tất cả các thứ của cải như tiền nong đồ đạc nhà cửa ruộng đất, hễ có giá trị đều gọi là tài sản 財產, các đồ đạc trong cửa hàng buôn đều gọi là sinh tài 生財.

Như vậy, trong câu “Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài”, chữ Tài mà tác giả Đào Văn Bình muốn nói đến là chữ 才 (không có bộ Bối bên trái), còn ông Tùng Chu Trí nói đến là chữ 財 (có bộ Bối bên trái).

Thử tìm hiểu các tài liệu về Truyện Kiều xem chữ Tài trong câu “Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài” là chữ Tài nào.

Ngay hồi mở đầu trong Kim Vân Kiều – Hán dịch của Trương Cam Vũ có nói đến chữ 才 (tài):

逆  旅  人  生  百  歲  中

Nghịch lữ nhân sinh bách tuế trung

命  才 兩  字  巧  相  沖

Mệnh tài lưỡng tự xảo tương xung

Nghĩa: Trăm năm trong cõi người ta/ Chữ Tài chữ Mệnh khéo là ghét nhau

Còn trong nhà thầy giáo Đoàn Văn Phê có treo một bức thư pháp đại tự vẽ chữ Tâm (心), ở dưới có trích dẫn một câu lục bát lấy từ truyện Kiều và dịch ra chữ Hán:

善 根 居 在 人 心

Thiện căn cư tại nhân tâm,

字 心 新 彼 平 三 字 才

Tự tâm tân bỉ bình tam tự tài.

Nghĩa: Thiện căn ở tại lòng ta/ Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài

Theo Những bài văn mẫu 12, NXB Thanh niên, thì chữ Tài trong câu “Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài” được hiểu là Tài năng, trình độ học vấn, chuyên môn, nghề nghiệp tinh xảo, năng khiếu tài hoa trí tuệ hơn người.

Như vậy, chữ Tài trong câu “Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài” của đại thi hào Nguyễn Du xưa nay đều được hiểu là tài năng, tài giỏi. Hầu như không có ai hiểu chữ Tài là tiền tài, tài sản như ông Tùng Chu Trí.

Tuy nhiên, nếu xét câu “Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài” trong bối cảnh độc lập, không liên quan đến nội dung xuyên suốt của truyện Kiều, thì cách hiểu chữ Tài là tiền tài/ tài sản của ông Tùng Chu Trí cũng có thể chấp nhận được.

Thiết nghĩ, việc ông Tùng Chu Trí ‘bắt’ mọi người phải hiểu chữ Tài như ông đã hiểu có vẻ như chưa đúng với tinh thần học thuật lắm. Nên coi suy nghĩ của mình như là một sự gợi ý thì hay hơn.

Đến đây, xin mượn lời của nhà nghiên cứu Trần Nho Thìn để kết thúc phần bình luận về ý kiến của ông Tùng Chu Trí:

“Truyện Kiều có một vị trí đặc biệt trong đời sống văn hóa và văn học của dân tộc ta. Một nhà văn ở đầu thế kỷ XX đã ví Truyện Kiều như tờ “trước bạ” (giống như khái niệm “sổ đỏ” hiện nay) để hình dung vai trò của tác phẩm  đối với việc xác định tư cách văn hóa của người Việt, chủ nhân chân chính của giang sơn gấm vóc. Nếu thiếu đi tác phẩm, chân dung văn hóa của dân tộc ta không thể trọn vẹn. [trích Hành trình Truyện Kiều từ thế kỷ XIX đến thế kỷ XXI].

Quần Anh

Hồi âm về đề nghị gỡ bài của ông Tùng Chu Trí

Trong ngôn ngữ của dân tộc nào cũng vậy, có rất nhiều tiếng “đồng âm, dị nghĩa”. Chẳng hạn tiếng Anh: hai chữ “son” và “sun”; “know” và “no”; “right” và “rite”; “knot” và “not” phát âm giống nhau nhưng nghĩa khác nhau.

Tiếng Hán (tiếng Trung Hoa) có rất nhiều tiếng “đồng âm, dị nghĩa”. Tiếng Việt (trong văn học) của mình ảnh hưởng bởi tiếng Hán cho nên có rất nhiều tiếng “đồng âm, dị nghĩa”.

Mở Hán -Việt Từ Điển của Đào Duy Anh xuất bản năm 1957  (trang 221), chữ Tài có có rất nhiều nghĩa.

Chữ Tài nếu nghĩa là “tài sản” thì viết khác.

Chữ Tài nếu nghĩa là “tài năng” viết khác.

Chữ Tài nếu nghĩa là “trồng cây”, “bồn tài” (bonsai) thì viết khác.

Cụ Đào Duy Anh còn dẫn chứng một câu ngạn ngữ để giải nghĩa thêm chữ Tài (có nghĩa là tài năng) : “Tài Bất Khả Ỷ” có nghĩa là “người có tài không nên cạy tài mà kiêu ngạo”.

Vậy chữ tài trong câu thơ “Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài” và “Chữ Tài liền với chữ Tai” một vần có nghĩa là “tài năng”.

Trong bài pháp thoại “Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài” của TT. Thích Nhật Từ cũng giải thích “Tài” là tài năng. (Xin vào youtube để kiểm chứng).

Từ nhỏ đến lớn tôi chưa bao giờ nghe ai nói hoặc giải thích chữ Tài trong câu thơ “Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài” có nghĩa là tiền tài, của cải.

Truyện Kiều phổ biến rộng rãi trong dân gian, cho dù một người không có học chi cả cũng hiểu câu thơ “Chữ tài liền với chữ tai một vần” có nghĩa là ” có tài năng mà khoe tài, ỷ tài, cậy tài thì thế nào cũng có ngày gặp tai nạn” và “Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài” có nghĩa là tầm lòng thì quý giá hơn tài năng rất nhiều.

Dầu sao sự góp ý của Ô. Tùng Chu Trí – dù không đúng- cũng đáng trân trọng vì tạo thêm cơ hội làm rõ thêm nghĩa và khiến tác giả duyệt lại cho chắc ăn.

>>> Tin liên quan >>> Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài”

About these ads

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: